MojaWyspa.co.uk - Polski Portal Informacyjny w Wielkiej Brytanii. Polish Community in the UK
Polska strona Wielkiej Brytanii

Wiadomo軼i

08/03/2018 13:28:00

100 lat g這su kobiet

100 lat g這su kobietWalczy造 o to przez ponad stulecie. I w ko鎍u dopi窸y swego. W XX wieku kobiety uzyska造 prawa wyborcze w wi瘯szo軼i pa雟tw 鈍iata, a w鈔ód jednych z pierwszych krajów, jakie wprowadzi造 nowe uregulowania, by造 Polska i Wielka Brytania. W tym roku mija 100 lat od tamtych wydarze.
28 listopada 1918 roku. Tego dnia, ponad dwa tygodnie po odzyskaniu przez Polsk niepodleg這軼i, Tymczasowy Naczelnik Pa雟twa Józef Pi連udski podpisa dekret, który przyznawa czynne i bierne prawo wyborcze ka盥emu obywatelowi bez wzgl璠u na p貫. W efekcie, w wyniku wyborów do Sejmu Ustawodawczego, które odby造 si 26 stycznia 1919 roku, w 豉wach poselskich zasiad造 Irena Kosmowska i Jadwiga Dziubi雟ka (obie PSL Wyzwolenie), Gabriela Balicka (Narodowa Demokracja), Zofia Moraczewska (Socjaldemokracja) oraz Maria Moczyd這wska (Narodowe Zjednoczenie Ludowe). Pó幡iej, po g這sowaniu uzupe軟iaj帷ym, do陰czy造 do nich Anna Piasecka i Franciszka Wilczkowiakowa (obie z Narodowej Partii Robotniczej) oraz Zofia Sokolnicka (Narodowa Demokracja).

Od ministra do premiera

To by znacz帷y awans kobiet, które w ten sposób na niwie politycznej w陰czy造 si do budowy nowego pa雟twa. Pa雟twa, którego przez 123 lata (1795-1918) nie by這 na mapie 鈍iata, a o które panie z oddaniem walczy造 w czasie zaborów, walnie przyczyniaj帷 si do podtrzymywania narodowego ducha. Jako 穎ny, matki, wychowawczynie kolejnych pokole patriotów. By造 nauczycielkami, udziela造 si w partiach, organizacjach spo貫czno-o鈍iatowych, samorz康ach.

Ich polityczne zaanga穎wanie wi您a這 si gównie z ruchem niepodleg這軼iowym, ale pojawia造 si te tendencje feministyczne, widoczne chocia瘺y w twórczo軼i Elizy Orzeszkowej, Zofii Na趾owskiej czy Narcyzy 痂ichowskiej.

Ukoronowaniem tej dzia豉lno軼i by豉 aktywno嗆, w ró積ych formach, podczas I wojny 鈍itowej, a nast瘼nie, po jej zako鎍zeniu, wspomniany ju dekret Józefa Pi連udskiego, przyznaj帷y kobietom pe軟i praw wyborczych. W okresie II RP w parlamentarnych 豉wach zasiada這 49 pa, w tym cz窷 po kilka kadencji.

Po 1945 roku i przej璚iu rz康ów przez komunistów liczba przedstawicielek p販i pi瘯nej w Sejmie wzros豉, chocia w dobie wszechw豉dzy jedynie s逝sznej partii ta instytucja de facto mia豉 znaczenie fasadowe. Niemniej to Zofia Wasilkowska zosta豉 pierwsz kobiet na 鈍iecie piastuj帷 stanowisko ministra, w 1956 roku staj帷 na czele resortu sprawiedliwo軼i. 20 lat pó幡iej w jej 郵ady posz豉 Maria Milczarek – tyle 瞠 w odniesieniu do ministerstwa administracji, gospodarki terenowej i ochrony 鈔odowiska.

Z czasem kobiety stawa造 si coraz bardziej widoczne w polityce, szczególnie w schy趾owym okresie komunizmu. Zasiada造 w gremiach kierowniczych Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, mia造 swoje organizacje, ale prawdziwy boom nast徙i po 1989 roku, kiedy panie zacz窸y dochodzi do najwy窺zych stanowisk w pa雟twie. W ka盥ym kolejnym rz康zie by造 ministrami, szerok 豉w zasiada造 w parlamencie, a Hanna Suchocka, Ewa Kopacz i Beata Szyd這 sprawowa造 urz康 premiera.

G這wa na gilotynie

Zmiany spo貫czne, obyczajowe, konflikty zbrojne… Globalne przemiany sprzyja造 walce o równouprawnienie p販i. Walce, która na dobre zacz窸a si pod koniec XVIII wieku. Za pierwsz wspó販zesn bojowniczk o prawa wyborcze kobiet uchodzi dramatopisarka Olimpia de Gouges, która w czasie rewolucji francuskiej og這si豉 „Deklaracj Praw Kobiety i Obywatelki”. Zap豉ci豉 za to g這w, 軼i皻a na gilotynie w 1793 roku. Kilkana軼ie miesi璚y wcze郾iej ukaza豉 si praca Angielki Mary Wollstonecraft „Wo豉nie o prawa kobiety”, uznawana za pierwszy manifest feministyczny.

Rewolucja francuska nie przynios豉 oczekiwanych zmian w zakresie zrównania praw p販i, niemniej poczyniony wtedy zasiew mia zaowocowa w przysz這軼i. Droga wszak瞠 by豉 d逝ga i kr皻a, gdy emancypacyjne d捫enia spotyka造 si powszechnym niezrozumieniem i traktowano je jako zamach na rodzin oraz u鈍i璚on od pokole tradycj. Du膨 rol w prze豉mywaniu tych stereotypów odegra angielski filozof John Stuart Mill. Pisa o tym artyku造 w gazetach, wypowiada si publicznie, a swoje równo軼iowe pogl康y dog喚bnie wy這篡 w ksi捫ce „Podda雟two kobiet”, wydanej w 1869 roku. Jednocze郾ie by pierwszym parlamentarzyst, domagaj帷ym si rozszerzenia praw wyborczych na p貫 pi瘯n.

Same panie te nie zasypywa造 gruszek w popiele. W徠ki feministyczne w swoich powie軼iach porusza造 czo這we pisarki ery wiktoria雟kiej – Elizabeth Gaskell, Mary Ann Evans (publikuj帷a pod pseudonimem George Eliot) oraz siostry Charlotte, Emily i Anne Brontë. Nowatorskie na ówczesne czasy pogl康y krzewi造 nowopowstaj帷e pisma kobiece, a w 1869 roku Josephine E. Butler utworzy豉 Krajowe Stowarzyszenie Kobiet.

Zbieg這 si to z o篡wion dyskusj na temat mo磧iwo軼i dopuszczenia pa na wy窺ze uczelnie. Prekursorem w tym wzgl璠zie okaza si uniwersytet w Edynburgu, który przyjmowa pojedyncze kandydatki na wydzia medycyny, ale bez prawa otrzymania przez nie dyplomu. Spraw uregulowano dopiero w 1878 roku, dzi瘯i zwi您kom lekarskim, które zalegalizowa造 mo磧iwo嗆 zdawania egzaminów ko鎍owych. Z kolei pi耩 lat wcze郾iej Mary Ward zapocz徠kowa豉 wyk豉dy dla kobiet na uniwersytecie w Oksfordzie, a w 1874 roku powsta豉 London School of Medicine for Women.

Panie coraz odwa積iej zdobywa造 鈍iat nauki, czego ukoronowaniem by豉 Nagroda Nobla zdobyta (i to dwukrotnie) przez nasz rodaczk Mari Sk這dowsk-Curie.
 
Linki sponsorowane
Zaloguj si lub zarejestruj aby doda komentarz.

Komentarze

B康 pierwsz osob, komentuj帷 ten artyku.

dodaj reklam »Boksy reklamowe

Ceny od £9.68 za paczk UK-Polska-UK

Paczki do Polski - Najni窺za cena, solidny serwis od drzwi do drzwi, ubezpieczenie w cenie

Og這szenia

  • Copyright © MojaWyspa.co.uk,
  • Tel: 020 3026 6918 Wlk. Brytania,
  • Tel: 0 32 73 90 600 Polska