Polski Dzień w Bletchley

 

W miejscu tym, leżącym około 50 mil na północ od Londynu, zapisana została w czasie drugiej wojny światowej złota karta w dziejach wojskowej współpracy polsko-brytyjskiej.

To właśnie na terenie Bletchley, wówczas najtajniejszego z tajnych ośrodków radio-wywiadu, kontynuowano podczas wojny pracę wybitnych polskich matematyków-kryptografów: Mariana Rejewskiego, Henryka Zygalskiego i Jerzego Różyckiego, którzy w 1932 roku dokonali przełomu przez rozpracowanie zasad Enigmy
.
To osiągnięcie polskie dało aliantom korzystny start w chwili wybuchu działań wojennych, ale ustawiczne zmienianie przez Niemców nie tylko szyfrów, ale i konstrukcji Enigmy, powodowały, że w ośrodku Bletchley Park trwał nieustanny wyścig z czasem, w którym główną stawką było zwycięstwo nad Hitlerem, a codziennie – zadanie ratowania życia tysięcy żołnierzy, lotników i marynarzy.
Zdaniem historyków, fakt, że Brytyjczycy byli w stanie odczytywać najtajniejsze niemieckie depesze wojskowe, skrócił czas wojny o co najmniej rok, a także przesądził o zwycięstwie aliantów w bitwie o Wielką Brytanię, bitwie o Atlantyk i szeregu bitew lądowych.
W szczytowym momencie, w Bletchley Park pracowało prawie 10 tysięcy osób, zajmujących się łamaniem szyfrów, tłumaczeniem, analizowaniem, i przekazywaniem na różne szczeble dowodzenia otrzymanych informacji o ruchach jednostek niemieckich i – niekiedy nawet – zamiarach niemieckich dowódców.

Wokół Enigmy narosło w ciągu lat wiele nieporozumień i mitów, które można rozproszyć czy usunąć tylko przez zdobycie rzetelnych informacji. Na pewno podstawą jest w tej dziedzinie książka wybitnego historyka II wojny światowej dr. Józefa Garlińskiego „Intercept” (Enigma), naświetlająca wnikliwie dzieje tej niemieckiej maszyny/systemu przekazu tajnych informacji oraz walki prowadzonej przez kryptologów. Ale niewątpliwie najwięcej wiadomości na ten temat można znaleźć właśnie w Bletchley Park.

Ten wojenny ośrodek, obecnie muzeum kryptografii, można zwiedzać przez cały rok. A podczas tego Polskiego Dnia, Polacy i polskie sukcesy wojenne znajdą się ponownie w centrum zainteresowania.

Będzie można wysłuchać specjalnych wykładów: o historii Enigmy, sukcesach polskich krypto-analityków i Bletchley Park oraz osiągnięciach polskiego wywiadu w czasie drugiej wojny.
Będzie to dobra okazja odwiedzenia znajdującego się tuż obok rezydencji Bletchley pomnika, przypominającego dzieło pionierów zmagań z Enigmą: Rejewskiego, Zygalskiego i Różyckiego, a potem zwiedzenia zachowanych do dziś baraków, w których w latach wojny, dzień i noc wrzała praca, rozpoczęta dzięki ich talentom i poświęceniu.
Jak powiedział Simon Greenish, dyrektor Trustu Bletchley Park: „Wkład polskiego wywiadu w złamanie szyfrów Enigmy żywotnie wpłynął na wynik drugiej wojny światowej. Bletchley Park dąży do wzmacniania więzów ze wspólnotą polską w nadziei, że razem potrafimy uczcić osiągnięcia zapomnianych bohaterów kryptologii, tak Polaków, jak i Brytyjczyków.”

Do zobaczenia w Bletchley Park, 3 czerwca!

Wojciech Płazak, Gazeta Niedzielna